Czerwiec: Most Vasco da Gama, Lizbona, Portugalia
W czerwcowej odsłonie naszego mostowego cyklu wracamy do Portugalii. Tym razem przenosimy się do Lizbony, nad szerokie ujście rzeki Tag.
Bohaterem zdjęcia jest Most Vasco da Gama – jedna z najbardziej imponujących przepraw drogowych w Europie i jeden z symboli nowoczesnej Lizbony.
To most, który z daleka wygląda niemal jak cienka linia rozciągnięta nad wodą. Dopiero z bliska widać skalę całego założenia: długie estakady, część wantową, rozległe dojazdy i ogrom przestrzeni ujścia Tagu.
📍 Gdzie się znajduje?
Most łączy północno-wschodnią część Lizbony, w rejonie Parque das Nações, z południowym brzegiem Tagu, w kierunku Alcochete i Montijo.
Powstał jako druga duża przeprawa drogowa przez Tag w rejonie Lizbony. Miał odciążyć starszy Most 25 Kwietnia i poprawić połączenia stolicy z południem Portugalii oraz trasami w kierunku Hiszpanii i Algarve.
📅 Kiedy powstał?
Budowę prowadzono w latach 1995–1998. Most oficjalnie otwarto 29 marca 1998 roku, kilka tygodni przed wystawą światową Expo ’98 w Lizbonie.
Nieprzypadkowa jest również nazwa obiektu. Expo ’98 odbywało się pod hasłem związanym z oceanami i upamiętniało 500-lecie odkrycia drogi morskiej z Europy do Indii przez portugalskiego żeglarza Vasco da Gamę.
👷 Projektanci
W zespole projektowym mostu wymieniani są m.in.:
🔹 Michel Virlogeux,
🔹 Alain Montois,
🔹 Charles Lavigne,
🔹 Armando Rito.
Armando Rito był jednym z portugalskich projektantów związanych z koncepcją obiektu.
🏗️ Wykonawcy
Za realizację odpowiadała koncesyjna struktura Lusoponte, a za projektowanie i budowę grupa Novaponte, kierowana przez Campenon Bernard SGE.
W przedsięwzięciu uczestniczyły również firmy portugalskie i międzynarodowe, w tym podmioty związane z późniejszą grupą VINCI oraz Mota-Engil.
📏 Kilka danych technicznych
Most Vasco da Gama to nie jeden prosty obiekt, ale cały zespół mostów, wiaduktów i dojazdów.
Najczęściej podawana długość całej przeprawy to około 17 km, a w niektórych zestawieniach 17,2 km.
Część główna ma układ mostu wantowego. Główne przęsło ma około 420 m, a pylony osiągają około 150 m wysokości.
W przekroju most prowadzi 6 pasów ruchu, z możliwością dostosowania do większego natężenia ruchu.
💡 Ciekawostka techniczna
Przy tak długim obiekcie problemem nie jest tylko sama nośność konstrukcji. Ważna była również geometria, zakrzywienie trasy, oddziaływania sejsmiczne, wiatr, żegluga oraz wpływ na środowisko.
Most zaprojektowano z uwzględnieniem bardzo trudnych warunków. Konstrukcja ma być odporna na silne podmuchy wiatru, a także na oddziaływania sejsmiczne porównywane z wielkim trzęsieniem ziemi, które zniszczyło Lizbonę w 1755 roku.
Dla głównych podpór przewidziano również zabezpieczenia na wypadek uderzenia dużej jednostki pływającej.
🌿 Most i środowisko
Przeprawa przebiega przez wrażliwy obszar ujścia Tagu. W czasie budowy zastosowano rozwiązania ograniczające wpływ inwestycji na środowisko, m.in. zbiorniki retencyjne dla wód opadowych i działania ochronne dla mokradeł Samouco.
Co ciekawe, wiosną 1995 roku roboty przerwano na kilka tygodni, aby nie zakłócać migracji ptaków.
🏆 Nagrody i wyróżnienia
Most Vasco da Gama otrzymał I nagrodę w kategorii inżynierii lądowej podczas II Iberoamerykańskiego Biennale Architektury i Inżynierii Lądowej w Madrycie w 2000 roku.
Doceniono nie tylko skalę obiektu, ale też jego znaczenie komunikacyjne, rozwiązania techniczne oraz wpływ na rozwój Lizbony.
🍽️ Najdłuższy stół na moście
Przed oficjalnym otwarciem zorganizowano na moście wyjątkowe wydarzenie: tysiące mieszkańców Lizbony wzięło udział we wspólnym posiłku przy bardzo długim stole ustawionym na przeprawie. Był to symboliczny sposób pokazania, że most jest nie tylko wielką inwestycją, ale też nową częścią miasta i jego historii.
Most Vasco da Gama pokazuje, że infrastruktura może jednocześnie rozwiązywać problemy komunikacyjne, zmieniać rozwój całego regionu i stać się rozpoznawalnym symbolem miejsca.
Na naszej planszy, oprócz zdjęcia z kalendarza, znajdziecie również podstawowe dane techniczne, schemat układu przeprawy, część wantową oraz najważniejsze punkty charakterystyczne tego wyjątkowego obiektu.
Warto poznawać takie mosty, bo za pozornie prostą linią nad wodą kryje się ogrom pracy projektowej, organizacyjnej i wykonawczej.
A jeśli mosty i piękne konstrukcje są również Waszą pasją, zachęcamy do wstąpienia w szeregi Związku Mostowców RP – Oddział Górnośląski.
